THẤT DIỆP NHẤT CHI HOA

THẤT DIỆP NHẤT CHI HOA (cây bảy lá một hoa)
Là một loại thảo dược quý. Kết quả nghiên cứu cho thấy cây có tác dụng kháng khuẩn đối với nhiều loại vi khuẩn như: Trực khuẩn coli, liên cầu khuẩn, trực khuẩn lỵ, … kháng virus cúm, trừ đờm và giảm ho, giảm đau, chống viêm, chống co thắt và cầm máu.

1. Tên gọi khác: Bảy lá một hoa, Tảo hưu nhiều lá,
Trọng lâu nhiều lá,
2. Tên khoa học:  Paris polyphylla Sm.,
3. Thuộc họ: Hành tỏi (Liliaceae).
4. Đặc điểm thực vật
Cây thân thảo sống lâu năm, cao 30-60cm hoặc hơn. Thân rễ phình to, chia nhiều đốt, có những ngấn ngang và sẹo to (củ). Thân trên mặt đất thẳng đứng, cao tới 1m, không phân nhánh, màu lục hoặc hơi tím. Giữa thân có một tầng lá mọc vòng 6-8 cái, thường là 7, lá hình trứng – bầu dục hoặc mác thuôn, dài 7-15cm, rộng 1,5-3cm, phiến lá mỏng; 3 gân chính tứ gốc; chóp nhọn, gốc hình nêm; cuống lá dài 1-2,5cm. 
Hoa mọc đơn độc ở ngọn thân, cách tầng lá khoảng 15-30cm, lá đài hình mác màu lục nom như lá; cánh hình sợi màu vàng, bằng hoặc hơi ngắn hơn lá đài; nhị nhiều, mảnh, có bao phấn vàng nâu; bầu màu tím đỏ có 3 ô. Quả nang, mở ở lưng ô, màu tím đen, hạt to màu nâu tối. Ra hoa tháng 4-7, ra quả tháng 8-11.
5. Phân bố
Tại Việt Nam, cây có ở Sơn La, Lai Châu và một số tỉnh khác
6. Thu hái và chế biến
– Bộ phận dùng: Thân rễ.
– Cách chế biến Thất diệp nhất chi hoa: Thu hái quanh năm, tốt nhất là vào mùa thu đông. Đào thân rễ (hay gọi là củ) lên, rửa sạch, để nguyên đem phơi hoặc thái mỏng rồi phơi khô đều được, cũng có thể dùng tươi.
7. Thành phần hoá học
Trong thân rễ của Thất diệp nhất chi hoa, bao gồm hơn 30 saponin steroid và các chất chuyển hóa thứ cấp bao gồm alkaloid, flavonoid, saponin, saponin steroid, carbohydrate, glycoside, glycoside tim, Flavonoid glycoside, flavon, phytoecdyson, terpenoid, saponin triterpenoid, sterol, quinone, phenol, tanin, este axit béo, polysaccharide ….
8. Tính vị quy kinh:
– Vị đắng, hơi hàn, có độc nhẹ,
– Quy vào kinh: Can,
9. Tác dụng:
Thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm chỉ thống, bình suyễn chỉ khái, tức phong định kinh, họat huyết tiêu thũng, chỉ huyết.
10. Chủ trị:
Trong y học cổ tryền: Thất diệp nhất chi hoa được dùng trong trị vết thương xuất huyết, đau dạ dày, lở ngứa, viêm tuyến sữa, viêm amidan, viêm tuyến nước bọt, khớp sưng đau, trẻ em cam tích, thoát giang, tiểu máu, rắn cắn.
11. Liều dùng:
Ngày dùng 4-12g dưới dạng thuốc sắc. Dùng ngoài không kể liều lượng.
12. Một số bài thuốc có Thất diệp nhất chi hoa:
Trị ung nhọt sưng tấy:
Thuốc giã nát trộn dấm đắp ngoài.
Trị rắn độc cắn:
Dùng Tảo hưu đắp ngoài và uống trong với Bán biên liên.
Tảo hưu 4 – 8g, Thanh mộc hương 4g, nhai sống uống với nước sôi nguội, ngoài dùng thuốc giã với dấm đắp lên vùng rắn cắn.
Trị ung nhọt, áp xe vú, quai bị, loa lịch (lao hạch cổ):
Tảo hưu 8g, Bồ công anh 40g, sắc uống, ngoài đắp thuốc.
13. KIÊNG KỴ:
Theo nghiên cứu trong THẤT DIỆP NHẤT CHI HOA có tác dụng ngoài mong muốn. Vì vậy khi sử dụng phải chú ý. Đặc biệt phụ nữ đang mang thai không dùng.
– Diệt tinh trùng
– Co bóp tử cung
Chiết xuất cho thấy hoạt động diệt tinh trùng hiệu quả chống lại tinh trùng của chuột và người. Viên đặt âm đạo của chiết xuất thực vật đã ngăn ngừa mang thai lên đến 60% trên số thỏ được thử nghiệm.