NÔNG SẢN
NÔNG SẢN HƯNG YÊN
NÔNG SẢN HƯNG YÊN
I. Thị trường Hưng Hưng Yến xưa
- Thứ nhất kinh kỳ:Theo sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, tên Phố Hiến xuất phát từ chữ “Hiến” trong từ “Hiến doanh” hay “Hiến nam”, vốn là cơ sở hành chính của trấn Sơm Nam xưa.
2. Thứ nhì Phố Hiến: Vị trí địa lýcủa phố hiến có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các tuyến giao thông đường thuỷ thuộc hệ thống sông hồng – thái bình nằm trong vùng đồng bằng bắc bộ. các nhà địa chất chia châu thổ bắc bộ thành 3 vùng tương ứng với ba thời kỳ thành tạo lớn: thượng châu thổ với đỉnh của các triền sông là việt trì; trung châu thổ với đỉnh là cổ loa; và hạ châu thổ với đỉnh là Phố Hiến – Hưng Yên, từ đó các nhánh sông trải ra vùng đồng bằng như những chiếc nan quạt. bằng đường thuỷ, Phố Hiến có thể liên lạc tới hầu hết các địa phương thuộc các trấn Sơn Nam, Hải Dương, An Quảng. Phố Hiến là nơi trung chuyển, cửa ngõ án ngữ hoặc thông thương của mọi tuyến giao thương đường sông từ vùng biển bắc bộ đi sâu vào đất liền tới kinh thành thăng long, qua các tuyến sông đáy, sông hồng, sông thái bình. vị trí này được thể hiện rõ trên bản đồ dòng chảy sông đàng ngoài từ cacho (hà nội) ra đến biển do một nhà hàng hải anh vẽ (thế kỷ xvii).
3. Kinh doanh buôn bán:a) Trong nước: Điều kiện tự nhiên thuận lợi của phố hiến là một bến sông, đầu mối của các tuyến giao thông vùng. trên cơ sở đó, các yếu tố kinh tế – xã hội mang tính kích thích là một cụm chợ,Vào thế kỷ thứ 17 tại phố hiến cổ xưa xuất hiện thị trường kinh doanh qúa sầm uất.Đặc biệt bước chuyển về chất trong đời sống kinh tế của phố hiến là khi có sự tác động của một nhân tố chính trị (sự thành lập hiến sát sứ ty sơn nam) vào cái nền tảng kinh tế đó và hệ quả là sự chuyển dịch trọng tâm từ những yếu tố nội sinh (thủ công thương nghiệp địa phương) sang những yếu tố ngoại sinh (buôn bán với nước ngoài). khi ngoại thương đã chiếm vị trí trọng yếu, thì đồng thời nó cũng đã kích thích cả thủ công nghiệp và thương nghiệp nội địa
2. Thứ nhì Phố Hiến: Vị trí địa lýcủa phố hiến có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các tuyến giao thông đường thuỷ thuộc hệ thống sông hồng – thái bình nằm trong vùng đồng bằng bắc bộ. các nhà địa chất chia châu thổ bắc bộ thành 3 vùng tương ứng với ba thời kỳ thành tạo lớn: thượng châu thổ với đỉnh của các triền sông là việt trì; trung châu thổ với đỉnh là cổ loa; và hạ châu thổ với đỉnh là Phố Hiến – Hưng Yên, từ đó các nhánh sông trải ra vùng đồng bằng như những chiếc nan quạt. bằng đường thuỷ, Phố Hiến có thể liên lạc tới hầu hết các địa phương thuộc các trấn Sơn Nam, Hải Dương, An Quảng. Phố Hiến là nơi trung chuyển, cửa ngõ án ngữ hoặc thông thương của mọi tuyến giao thương đường sông từ vùng biển bắc bộ đi sâu vào đất liền tới kinh thành thăng long, qua các tuyến sông đáy, sông hồng, sông thái bình. vị trí này được thể hiện rõ trên bản đồ dòng chảy sông đàng ngoài từ cacho (hà nội) ra đến biển do một nhà hàng hải anh vẽ (thế kỷ xvii).
3. Kinh doanh buôn bán:a) Trong nước: Điều kiện tự nhiên thuận lợi của phố hiến là một bến sông, đầu mối của các tuyến giao thông vùng. trên cơ sở đó, các yếu tố kinh tế – xã hội mang tính kích thích là một cụm chợ,Vào thế kỷ thứ 17 tại phố hiến cổ xưa xuất hiện thị trường kinh doanh qúa sầm uất.Đặc biệt bước chuyển về chất trong đời sống kinh tế của phố hiến là khi có sự tác động của một nhân tố chính trị (sự thành lập hiến sát sứ ty sơn nam) vào cái nền tảng kinh tế đó và hệ quả là sự chuyển dịch trọng tâm từ những yếu tố nội sinh (thủ công thương nghiệp địa phương) sang những yếu tố ngoại sinh (buôn bán với nước ngoài). khi ngoại thương đã chiếm vị trí trọng yếu, thì đồng thời nó cũng đã kích thích cả thủ công nghiệp và thương nghiệp nội địab)Buôn bán với nước ngoài: Các lái buôn người Hà lan là những người phương tây đặt thương điếm sớm nhất ở Phố Hiến. ngay sau chuyến đi của karel hartsinck trên chiếc tàu grol từ hirado (nhật bản) đến đàng ngoài năm 1637, thương điếm ở phố Hiến đã được mở. ý đồ của họ là lợi dụng lệnh cấm xuất dương (toả quốc) của Nhật Bản, người Hà Lan sẽ thay thế người nhật trong việc buôn bán với đàng ngoài. về phía Việt Nam, chính quyền Chúa Trịnh ở đàng ngoài cũng có ý ưu tiên người Hà Lan, mong muốn một sự viện trợ quân sự của Hà Lan cho đàng ngoài trong cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn.
II. Thị trường Hưng Hưng Yên ngày nay
- Nhãn lồng Hưng Yên: Đến nay, tỉnh Hưng Yên đã có gần 1.000ha trồng các giống nhãn cùi cổ, đường phèn, tập trung ở thành phố Hưng Yên và các huyện Ân Thi, Kim Động, Tiên Lữ, Khoái Châu.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Hưng Yên, trên địa bàn tỉnh hiện có khoảng 50 nguồn gene nhãn đang sản xuất ở các địa phương, trong đó trên 40 nguồn gene có nguồn gốc bản địa.Để bảo tồn, phát triển nguồn gen nhãn, vải đặc sản của Hưng Yên, đồng thời giúp cho việc khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững nguồn tài nguyên cây trồng đặc sản của tỉnh, nâng cao thu nhập cho nông dân, ngày 31/12/2019, Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 2918/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án “Bảo tồn và phát triển vùng trồng nhãn, vải đặc sản tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030.”Ngoài nguồn xuất khẩu quả nhãn. Các cơ sở sản xuất Long nhãn cũng phát triển sản xuất một lượng rất lớn long nhãn để làm thuốc và xuất khẩu - Cây nghệ ở tỉnh Hưng Yên: Tập chung ở các xã: Chí Tân, Thuần Hưng, Đại Hưng… (Khoái Châu) bận rộn với việc thu hoạch nghệ, một loại cây trồng thế mạnh của đồng đất nơi đây. Từ lâu, nghệ là cây trồng truyền thống của người dân xã Chí Tân. Hiện nay, diện tích trồng nghệ của xã khoảng 165 héc-ta, đây cũng là xã có diện tích trồng nghệ lớn nhất huyện Khoái Châu- Hưng Yên Nghệ Chí Tân được ưa chuộng bởi chất lượng tốt, được các nhà máy sản xuất, chế biến bột nghệ và các loại thuốc từ nghệ thu mua với số lượng lớn. Không chỉ tiêu thụ tốt ở thị trường trong nước, hiện nay, các sản phẩm từ nghệ của các cơ sở sản xuất tại Chí Tân đã khẳng định được thương hiệu và có mặt ở thị trường một số nước như: Ấn Độ, Lào, Campuchia, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc…Sản phẩm củ nghệ Chí Tân chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng củ tươi để làm nguyên liệu chế biến thực phẩm. Những năm gần đây, thấy được tiềm năng từ củ nghệ, người dân tìm cách chế biến củ nghệ thành các sản phẩm như: Nghệ thái lát sấy khô, bột nghệ, tinh bột nghệ, viên nghệ tẩm mật ong… cung cấp ra thị trường. Hiện nay, trong xã có hơn 20 cơ sở thu mua, sản xuất, kinh doanh các sản phẩm từ củ nghệ. Hằng năm, khoảng 40% sản lượng củ nghệ tươi sau khi thu hoạch không bán thô ra thị trường mà được chế biến thành những sản phẩm chất lượng và giá trị kinh tế cao.
- Hạt sen: Hưng Yên không chỉ nổi tiếng với nhãn lồng mà nơi đây còn được biết đến với những đặc sản như, hạt sen, Sen là loại cây dễ trồng, dễ chăm sóc, chi phí đầu tư thấp nên được trồng nhiều và gắn bó với người dân từ nhiều năm qua.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Hưng Yên, trên địa bàn tỉnh hiện có khoảng 50 nguồn gene nhãn đang sản xuất ở các địa phương, trong đó trên 40 nguồn gene có nguồn gốc bản địa.Để bảo tồn, phát triển nguồn gen nhãn, vải đặc sản của Hưng Yên, đồng thời giúp cho việc khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững nguồn tài nguyên cây trồng đặc sản của tỉnh, nâng cao thu nhập cho nông dân, ngày 31/12/2019, Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 2918/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án “Bảo tồn và phát triển vùng trồng nhãn, vải đặc sản tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030.”Ngoài nguồn xuất khẩu quả nhãn. Các cơ sở sản xuất Long nhãn cũng phát triển sản xuất một lượng rất lớn long nhãn để làm thuốc và xuất khẩu
Hiện nay, sen được trồng nhiều ở thành phố Hưng Yên và các huyện: Ân Thi, Kim Động, Phù Cừ, Tiên Lữ, Khoái Châu và một số địa phương khác. Khoảng tháng 6 âm lịch, người dân bắt đầu thu hoạch hạt sen. Không chỉ bán hoa sen, bát sen, hạt sen, các bộ phận khác của cây sen như: Tâm, Nhụy, Lá, Ngó sen cũng có thể bán được cho các nhà kinh doanh thuốc nam đem lại thu nhập cao cho người dân.
Bên cạnh việc bán sen tươi, hạt sen sấy khô đã qua sơ chế cũng là sản phẩm nổi tiếng Hưng Yên. Hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm từ sen trên địa bàn tỉnh ngày càng mở rộng. Tiềm năng về thị trường của sen và các sản phẩm chế biến từ sen là rất cao như: Thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số thị trường khác.
4. Chuối tiêu hồng: Huyện Khoái Châu có khoảng 500ha chuối tiêu hồng, trồng nhiều ở các xã: Đại Tập, Tân Châu, Tứ Dân, Đông Kết, Đông Ninh… ước tính sản lượng đạt từ 17,5 – 25 nghìn tấn/năm, bình quân thu lãi 250 – 350 triệu đồng/ha/năm. Ngày 15.12.2015, Cục Sở hữu trí tuệ Quyết định cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu “Chuối tiêu hồng Khoái Châu – Hưng Yên” do UBND huyện Khoái Châu làm đại diện. Tại hội nghị, UBND huyện Khoái Châu đã trao giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu cho 20 hộ sản xuất, kinh doanh chuối tiêu hồng trên địa bàn huyện, tạo cơ sở pháp lý cho các hộ sản xuất, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sản phẩm chuối tiêu hồng ở Khoái Châu tiêu thụ thuận lợi trên thị trường.
Những năm gần đây, cây chuối tiêu hồng trở thành cây kinh tế chủ lực, nguồn thu nhập chính của người dân ở huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Chi phí bỏ ra để đầu tư khoảng 1 héc ta chuối tiêu hồng chưa đến 20 triệu đồng nhưng thu lãi có thể lên đến gần 200 triệu mỗi năm. Phát triển chuối tiêu hồng được Khoái Châu xem là một định hướng ưu tiên trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng; hàng năm sản lượng đạt khoảng hơn 30.000 tấn, trị giá hơn 200 tỷ đồng. Huyện Khoái Châu đang quy hoạch và phát triển cây chuối tiêu hồng thành vùng sản xuất hàng hóa, cây chủ lực đem lại kinh tế cho địa phương.