CÂY RÁY RỪNG

1. Tên khác: Ráy dại; Dã vu; Khoai sáp.
2. Tên khoa học: Alocasia odora (Roxb) C. Koch, đây là một loài thực vật có hoa
3. Họ: Thuộc họ Araceae (họ Ráy).
4. Mô tả: Cây ráy được coi như một loại dược liệu cổ truyền, đã được sử dụng rất lâu trong dân gian bởi các tác dụng quý báu.
Cây ráy thuộc loại cây thân mềm, độ cao khá đa dạng thấp nhất là 0,3m nhưng cũng có thể phát triển lên đến 5m. Rễ cây có hình cầu, bò dưới mặt đất và mọc ra những củ ráy có nhiều đốt ngắn. Phần trên cây thẳng đứng với lá to, hình trái tim với chiều dài giao động từ 10cm đến 50cm còn chiều rộng trong khoảng 8cm đến 45cm. Lá cây có cuống dài từ 15cm đến tận 120cm.
Mùa cây ráy trổ hoa và kết quả trong khoảng tháng 1 đến tháng 5 hàng năm. Hoa cây ráy chia ra thành hoa đực và hoa cái, hoa đực tụ lại ở phía trên còn hoa cái thường ở gốc. Quả ráy có màu đỏ, trông như các quả mọng, quả trứng đỏ mọc thành bông.
5. Phân bố, thu hái, chế biến:
Ráy thường sinh trưởng ở những nơi ẩm thấp hoặc rừng rậm. Cây mọc hoang ở khắp nơi trong nước ta; ngoài ra còn được tìm thấy ở một số nước khác như: Hoa Nam Trung Quốc, Lào, Campuchia (Kdat norar), Châu Úc…

Thu hái: Người ta thường đào cả cây khoảng 2 – 3 năm trở lên để lấy củ, đem về giũ và rửa sạch đất cát. Sau đó cắt bỏ rễ con rồi cạo bỏ lớp vỏ ngoài, phơi khô hay dùng tươi. Trong củ Ráy có chứa chất gây ngứa nên khi chế biến cần cẩn thận và sử dụng bao tay để tránh kích ứng da.
Bảo quản ở nơi khô ráo và thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời.
6. Bộ phận dùng: Cả cây

7. Tính vị: Theo Đông y, củ Ráy có vị nhạt, tính hàn, đại độc (chứa nhiều độc tố) khi sử dụng phải thận trọng.
8. Liều dùng & cách dùng: Mỗi ngày uống 10 – 20g.
9. Bài thuốc kinh nghiệm:
– Trị cảm hàn, hạ sốt:
Cắt đôi củ Ráy tươi rồi chà một nửa vào khắp lưng và mu bàn tay để hạ thân nhiệt. Thái mỏng nửa củ còn lại và sắc với nước thành một chén. Dùng bài thuốc trên 5 lần sẽ có hiệu quả.
– Trị thống phong (guot)
Củ Ráy 4g, Chuối hột rừng 3g, Tỳ giải 2g và Khổ qua 1g
Các vị thuốc đều sao vàng hạ thổ. Sắc uống trong ngày.
– Trị bệnh tê thấp: Các khớp đau nhức không xưng nóng đỏ, đau
Thổ phục linh 20g, Cốt toái bổ (Ráng bay) 10g,Củ ráy 8g, Đương quy 8g nước 600ml sắc uống ngày 2-3 lần
10. KINH NGHIỆM DÙNG CÂY RÁY RỪNG
– Những người bình thường sờ vào cây ráy rừng, nhựa nó dính vào là gây ngứa.
– Những người bị cảm lấy củ ráy rừng đánh gió, không bị ngứa và gải cảm nhanh
– Những người bị đau xương khớp, guot, u hạch uống nước sắc củ ráy rừng không bị ngứa, giảm đau nhanh